INHOUD Van een massale Herdenking naar een gesprek in Stilte

Building Conversations van Lotte van den Berg/OMSK vraagt om deelname, dat merkten we bij de twee intieme gesprekken die Lotte organiseerde na de dodenherdenking in samenwerking met Theater na de Dam. Op 10 mei kun je deelnemen aan een vervolg.

In twee minuten stilte herdenken we de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in het bijzonder, en daarnaast alle andere slachtoffers die in oorlogen zijn gevallen. Voor iedereen een bijzonder persoonlijk moment waarop op een eigen manier en in eigen gedachten herdacht kan worden, maar ook een moment dat je kan delen met een grote hoeveelheid mensen, zoals op het Domplein in Utrecht.

Voor Theater na de Dam en Lotte van de Berg aanleiding om hierover verder met elkaar in gesprek te gaan. In het project Building Conversations doen deelnemers dat op verschillende manieren. Hoe we met elkaar in gesprek treden is daarbij misschien wel belangrijker dan waarover het precies gaat. Hoe komen we tot wederzijds begrip? Moet je het met elkaar eens zijn om elkaar te begrijpen? Wat is begrijpen eigenlijk? Door de grens tussen theatermaker en publiek weg te nemen en van iedereen deelnemer te maken wordt je uitgenodigd je in het gesprek te werpen en jezelf bloot te geven.

Van een massale herdenking in stilte naar twee intieme gesprekken; Cobie de Vos onderging het Stille gesprek en Jonathan Offereins nam deel aan een socratisch gesprek, hieronder vertellen zij hun bevindingen.

“Met z’n zevenen daalden we voorzien van een stoel af naar een van de werfkelders aan de Oude Gracht, een mooie witte ruime kelder waar we gevraagd werden onze stoel neer te zetten. Het werd een kring: niet te dicht maar ook weer niet te ver van elkaar. De ogen moeten goed zichtbaar zijn, zij zijn het communicatiemiddel van de avond.  We spraken af 1 uur en 20 minuten met elkaar in gesprek te gaan zonder woorden. Maar hoe doe je dat? Vooral de lengte is bepalend. Het eerste half uur is het onwennig om iemand zo bewust in de ogen te kijken. Hoe spreek je elkaars taal, waar heb je het over? De gesprekken werden gedurende het verstrijken van de tijd steeds langer en intenser. En waar hebben we het over gehad met elkaar? Over onszelf, wie we zijn, hoe we kijken, wat we durven en wat niet. Mooie gesprekken!”

“Het Socratische gesprek is een onderzoeksgesprek naar een bepaalde vraag die gezamenlijk bepaald kan worden of bij voorhand al vast ligt. In dit geval bleven we bij het thema van de dodenherdenking: Welke plek geven we daders? Door een persoonlijke casus van een van de deelnemers wordt deze vraag concreter gemaakt. Na een aantal casussen verkend te hebben werd gekozen voor het verhaal van mezelf over een bezoek aan Srebrenica. Daar werd mij, als Nederlander, door een Bosnische gids de schuld gegeven van het feit dat zijn vader en broer bij de genocide om gekomen waren.

Dit leidde tot een gesprek over schuldgevoel en verantwoordelijkheid. Een schuldgevoel kan verlammend werken en onterecht zijn, als je het kunt veranderen in het nemen van verantwoordelijkheid kun je actief dingen veranderen. Bovendien zijn schuld hebben en een schuldgevoel ervaren twee verschillende dingen. Daarbij kwam de vraag of we verantwoordelijk zijn voor daden van een staat waar we toevallig toe behoren? Hierover liepen de meningen uiteen, je hebt de verantwoordelijkheid om als Nederlander je juist in dit publieke debat te mengen vond iemand, collectieve schuld is een barbaars idee, je bent enkel verantwoordelijk voor je individuele daden vond een andere deelnemer. Afsluitend kwam iedereen met een eigen antwoord op de vraag welke plek we daders geven. Elke deelnemer zal na deze ervaring daderschap en schuldgevoel met andere ogen bekijken.”

Nieuwsgierig naar Building Conversations, op 10 Mei is een volgende try-out. Check het programma op deze site.

 

 

 

REAGEER