INHOUD Esthetiek als glijmiddel

Hij vraagt zich vaak bij voorstellingen af, of het niet in een kwartier had gekund. Waarom wordt een geweldig toneelbeeld vaak gevolgd door een lange lap tekst die er enkel voor lijkt te zijn om aan de ‘theatercode’ te voldoen. Als een beeld genoeg kan zeggen, waarom zetten kunstenaars daar dan nog een verplicht toneelstuk omheen. De diepe verveeldheid in het theater was voor theatermaker Dries Verhoeven de reden om meer met sterke beelden, vaak in de publieke ruimte, te werken dan in de traditionele theatersetting. Beelden die provoceren, zoals in zijn voorstelling Ceci n’est pas: Een glazen cabine midden in de stad waar elke dag een ander taboe-beeld werd vertoond; van zwarte piet tot de pedofiel. Een beeld dat je kijken scherpt, waarbij de esthetiek gebruikt wordt als glijmiddel. Door dit in de openbare ruimte te doen en als maker een stap achteruit te zetten, maak je van het publiek medeplichtige toeschouwers, ze worden gedwongen iets van het beeld waar ze tegen aan lopen te vinden. Nu Verhoeven met zijn nieuwe werk Homo desperatus bezig is, is de vraag welke stap hij de toeschouwers daarbij wil laten maken?

Kijken naar de ander was vaker de insteek voor een voorstelling of installatie, dit keer wil hij echter bewust ‘uitzoomen’. Door in 44 gipsen maquettes van brandhaarden in de wereld mieren te laten wonen wordt ons het vogelperspectief gegeven op de Colleteral damage van het systeem. Verhoeven vraagt ons dus met een andere blik naar het lijden van de mens te kijken, want identificatie met mieren is veel moelijker. Bovendien toont het dat mieren op elke plek hetzelfde wezen zijn, is de mens net zo inwisselbaar? Onze beeldvorming van leed wordt trouwens voor een groot deel beïnvloed door de media en door NGO’s. Waar zijn de grenzen en hoe weet je nog wat de waarheid is? Hoe kijken journalisten naar leed en hoe ‘gebruiken’ ze het in hun nieuwsgaring? En hoe gaan NGO’s met leed om? Empathie als glijmiddel?

Op dinsdagavond 8 april praat Dries Verhoeven met o.a. Jan Eikelboom, verslaggever Nieuwsuur, over de beeldvorming van leed door media en NGO’s. Het is het tweede contextprogramma in Het Huis Utrecht rond de zijn nieuwe installatie Homo desperatus.  Een maand later, op 6 mei, gaat het over de bewoner van de brandhaardenmaquettes van Verhoeven; de mier.

auteur: Jonathan Offereins

 

REAGEER